Patience leggen begint met een goed geschud standaardspel van 52 kaarten. Verdeel zeven kolommen van links naar rechts: de eerste kolom krijgt één kaart, de tweede twee, de derde drie, enzovoort tot de zevende kolom zeven kaarten heeft. Draai alleen de bovenste kaart van elke kolom met de voorkant omhoog. De resterende 24 kaarten vormen de trekstapel.
Alle kaarten onder de bovenste liggen met de rug omhoog en komen pas tevoorschijn als je ze vrijspeelt. Naast het tableau heb je ruimte nodig voor een aflegstapel en vier funderingen, die bij de start leeg zijn. Wil je meteen spelen zonder zelf te verdelen? Ga dan naar Patience op Solitaire365 — het speelveld wordt automatisch voor je klaargezet.
Wat je nodig hebt voordat je patience legt
Klassiek Patience, ook wel Klondike Patience of Patience Kaartspel genoemd, wordt gespeeld met één standaard kaartspel van 52 kaarten. Verwijder de jokers vóór het schudden, want die horen niet thuis in het traditionele spel.
Je hebt ook een vlak speeloppervlak nodig met voldoende ruimte voor zeven tableaukolommen. Een keukentafel, bureau of salontafel werkt prima, zolang je de kaarten naast elkaar kunt neerleggen zonder dat de kolommen in de knel komen. Plan ook ruimte in boven het tableau voor de trekstapel, de aflegstapel en de vier funderingen.
Schud het spel goed door voordat je begint. Een goede schud is essentieel omdat de volgorde van de kaarten bepalend is voor het verloop van het spel. Houd het pak daarna met de rug omhoog en begin het tableau van links naar rechts op te bouwen.
De opzet van het speelveld
Het speelveld van Patience bestaat uit vier onderdelen: het tableau (het speelveld), de trekstapel, de aflegstapel en de funderingen. Het tableau is de centrale speelzone; de andere gebieden ondersteunen het trekken van kaarten en het opbouwen van de eindstapels.
| Onderdeel | Beginpositie | Functie |
|---|---|---|
| Tableau (speelveld) | Zeven kolommen met in totaal 28 kaarten | Hoofdgebied waar kaarten worden verplaatst en vrijgespeeld |
| Trekstapel | 24 resterende kaarten met de rug omhoog | Treksapel die je gebruikt als er geen zet mogelijk is |
| Aflegstapel | Leeg bij de start | Houdt opengeslagen kaarten die je van de trekstapel trekt |
| Funderingen | Vier lege plaatsen | Hier bouw je elke kleur op van Aas tot Heer |
Zie het speelveld als een eenvoudige kaart. De zeven tableaukolommen staan horizontaal in het onderste deel. De trekstapel staat doorgaans linksboven het tableau. De aflegstapel staat naast de trekstapel, en de vier funderingen staan rechtsboven het tableau.
Patience kaarten verdelen: stap voor stap
Het verdelen van de kaarten gaat het makkelijkst als je het tableau als een trap ziet. Elke kolom heeft één kaart meer dan de vorige, en alleen de bovenste kaart van elke kolom ligt met de voorkant omhoog.
Stap 1 – Leg de eerste rij
Begin met het uitdelen van zeven kaarten van links naar rechts. Leg de eerste kaart met de voorkant omhoog in kolom één. Leg de volgende zes kaarten met de rug omhoog in de kolommen twee tot en met zeven.
Op dit punt heb je zeven kolommen gestart. Alleen de eerste kolom heeft een opengeslagen kaart.
Stap 2 – Begin bij de tweede kolom
Ga nu door bij de tweede kolom. Leg één kaart met de voorkant omhoog op kolom twee. Deel vervolgens één kaart met de rug omhoog uit op elk van de kolommen drie tot en met zeven.
Kolom één is al klaar, dus die sla je voortaan over.
Stap 3 – Herhaal het trappatroon
Herhaal hetzelfde patroon en schuif elke keer één kolom op naar rechts. Bij de derde ronde leg je een opengeslagen kaart op kolom drie en kaarten met de rug omhoog op kolommen vier tot en met zeven. Bij de vierde ronde doe je hetzelfde vanaf kolom vier.
Ga door totdat kolom zeven zijn laatste opengeslagen kaart ontvangt. Als het tableau klaar is, heeft elke kolom één opengeslagen kaart bovenop en een wisselend aantal kaarten met de rug omhoog eronder.
Stap 4 – Leg de trekstapel klaar
Na het verdelen van het tableau houd je 24 kaarten over. Leg die met de rug omhoog linksboven het tableau. Dit is de trekstapel.
Tijdens het spel gebruik je de trekstapel wanneer je geen nuttige zet in het tableau kunt vinden. Afhankelijk van de versie die je speelt, trek je één of drie kaarten tegelijk.
Stap 5 – Houd ruimte vrij voor de aflegstapel en funderingen
De aflegstapel begint leeg en staat doorgaans naast de trekstapel. Wanneer je een kaart van de trekstapel draait, gaat die naar de aflegstapel.
De vier funderingen beginnen ook leeg. Hier bouw je uiteindelijk elke kleur op van Aas tot Heer. Reserveer deze plaatsen rechtsboven het tableau.
Hoeveel kaarten gaan er in elke patience-kolom?
De makkelijkste manier om je opzet te controleren is het tellen van de kaarten per kolom. De eerste kolom heeft één kaart en elke volgende kolom heeft er één meer.
| Kolom | Totaal kaarten | Kaarten met rug omhoog | Kaarten met voorkant omhoog |
|---|---|---|---|
| 1 | 1 | 0 | 1 |
| 2 | 2 | 1 | 1 |
| 3 | 3 | 2 | 1 |
| 4 | 4 | 3 | 1 |
| 5 | 5 | 4 | 1 |
| 6 | 6 | 5 | 1 |
| 7 | 7 | 6 | 1 |
Het tableau gebruikt in totaal 28 kaarten. De resterende 24 kaarten vormen de trekstapel. Als jouw nummers niet overeenkomen met dit patroon, klopt de opzet nog niet.
Wat zijn het tableau, de trekstapel, de aflegstapel en de funderingen?
De namen klinken technisch, maar elk onderdeel heeft een eenvoudige taak.
Het tableau is de verzameling van zeven kolommen. Hier speelt het grootste deel van het spel zich af. Je verplaatst opengeslagen kaarten tussen de kolommen, bouwt aflopende reeksen in afwisselende kleuren en speelt kaarten met de rug omhoog vrij door de kaarten erboven weg te halen.
De trekstapel is het pak met de rug omhoog dat overblijft nadat het tableau is verdeeld. Je gebruikt het wanneer je meer speelbare kaarten nodig hebt. Bij Turn 1 Patience trek je één kaart per keer; bij Turn 3 Patience trek je er drie tegelijk.
De aflegstapel is de plek waar getrokken kaarten naartoe gaan. Alleen de bovenste kaart van de aflegstapel is beschikbaar om te spelen. Je kunt die kaart naar het tableau of naar een fundering verplaatsen als dat past.
De funderingen zijn de vier kleurstapels. Elke fundering begint met een Aas en loopt oplopend in dezelfde kleur: Aas, 2, 3, 4 enzovoort tot de Heer. Je wint Patience door alle kaarten naar de funderingen te verplaatsen.
Wat doe je nadat de opzet klaar is?
Zodra het patience-speelveld gereed is, kijk je naar de zeven opengeslagen tableaukaarten. Als er Azen zichtbaar zijn, verplaats die dan meteen naar de funderingen. Azen vormen de basis van de funderingen en zijn in de meeste gevallen veilig om vroeg in het spel te verplaatsen.
Zoek daarna naar zetten in het tableau. Kaarten worden in aflopende volgorde en afwisselende kleuren geplaatst. Een rode 6 kan bijvoorbeeld op een zwarte 7 gelegd worden, en een zwarte Vrouw kan op een rode Heer.
Je vroege doel is het vrijspelen van kaarten met de rug omhoog. Elke keer dat je de bovenste opengeslagen kaart van een kolom verplaatst, ontdek je de kaart eronder. Hoe meer opengeslagen kaarten je hebt, hoe meer keuzemogelijkheden — en hoe groter de kans dat je het spel wint.
Is er geen zet mogelijk in het tableau, trek dan een kaart van de trekstapel. Die kaart kan direct speelbaar zijn op een fundering of in het tableau. Als dat niet zo is, blijft hij in de aflegstapel liggen totdat er een geschikte zet vrijkomt.
Wil je de volledige speluitleg doornemen? Bekijk dan de complete gids op hoe speel je Patience.
Veelgemaakte fouten bij het leggen van patience
De meest gemaakte fout is het vergeten te verwijderen van de jokers. Klassiek Patience gebruikt precies 52 kaarten, dus verwijder alle jokers, reclamekaarten en instructiekaarten vóór het schudden.
Een andere veelvoorkomende fout is te veel kaarten met de voorkant omhoog leggen. In de correcte patience-opzet is alleen de bovenste kaart van elke tableaukolom zichtbaar. Alle kaarten onder de bovenste liggen met de rug omhoog totdat ze vrijgespeeld worden.
Sommige spelers vergeten ook voldoende ruimte vrij te houden voor de funderingen. De funderingen beginnen leeg, maar worden al snel onmisbaar zodra de eerste Azen opduiken. Reserveer vier lege plaatsen voordat je begint.
Het loont ook om de trekstapel en aflegstapel boven het tableau te plaatsen in plaats van eronder. Dat houdt het speelveld overzichtelijk en maakt het makkelijker te zien welke tableaukaarten beschikbaar zijn.
Schud de aflegstapel niet door wanneer je hem terugdraait als trekstapel, tenzij de versie die je speelt dat uitdrukkelijk toestaat. In de traditionele Klondike-variante is de volgorde van de aflegstapel van belang.
Is de opzet anders bij andere patience-varianten?
Ja. "Patience" verwijst doorgaans naar de klassieke Klondike-versie, maar er bestaan tal van andere varianten met een andere opzet. Het aantal kolommen, de verdeling van opengeslagen kaarten en de speciale zones kunnen per spel sterk verschillen.
| Spel | Verschil in opzet | Spelen |
|---|---|---|
| Patience | Zeven tableaukolommen, 28 verdeelde kaarten, 24 in de trekstapel | Klassieke opzet |
| Spider Patience | Tien kolommen en een groter tableau; het aantal kleuren hangt af van de moeilijkheidsgraad | Uitdaging voor reeksenmakers |
| FreeCell Patience | Alle kaarten liggen open in acht kolommen, met vier vrije cellen | Meer strategische planning |
| Piramide Patience | Kaarten vormen een piramide; paren worden verwijderd als ze samen 13 tellen | Paren-puzzel |
| TriPeaks Patience | Kaarten zijn gerangschikt in drie toppen en worden op volgorde van waarde verwijderd | Snel, casual spel |
Gebruik je een fysiek kaartspel, zorg er dan voor dat je de juiste opzet volgt voor de variant die je wilt spelen. Een Klondike-opzet werkt niet voor Spider Patience, FreeCell Patience of Piramide Patience.
Oefen de opzet door digitaal te spelen
Zodra je de opzet begrijpt, kan digitaal spelen je helpen om sneller te leren. Op Solitaire365 wordt het speelveld — met tableau, trekstapel, aflegstapel en funderingen — automatisch klaargezet, zodat je je volledig kunt richten op de zetten zelf.
Begin met Patience voor de klassieke Klondike-opzet. Ontdek daarna de volledige collectie op de patience-spellen pagina om te zien hoe andere varianten de opzet en strategie veranderen.
Wil je een dagelijkse reden om te oefenen? Probeer dan de dagelijkse patience. Een dagelijkse uitdaging is een uitstekende manier om de opzet, de basisregels en de gewoonte aan te leren om eerst in het tableau te zoeken voordat je trekt.
Patience onder de knie — en nu echt beginnen
De basisopzet van Patience is eenvoudig zodra je het trappatroon in je hoofd hebt: zeven kolommen, elke kolom één kaart meer dan de vorige, en alleen de bovenste kaart met de voorkant omhoog. Het tableau verbruikt 28 kaarten, de trekstapel de resterende 24, en de aflegstapel en vier funderingen beginnen leeg.
Na een paar keer verdelen gaat de opzet vanzelf. De echte uitdaging daarna is bepalen welke kaarten je verplaatst, wanneer je trekt en hoe je verborgen kaarten vrijspeelt zonder toekomstige zetten te blokkeren.
