De 10 soorten kaartspellen
Kaartspellen vormen een uitgebreide categorie spellen waarbij kaarten worden gebruikt. De regels en doelen kunnen aanzienlijk verschillen, waardoor elk spel uniek en op zijn eigen manier uitdagend is. Maar ondanks de grote verschillen tussen hen kunnen ze op basis van hun kenmerken in specifieke soorten kaartspellen worden ingedeeld.
1. Slagenspellen
Slagenspellen zijn een van de meest populaire soorten kaartspellen, ontworpen voor twee of meer spelers. Er bestaan veel verschillende spellen binnen deze categorie, maar meestal zijn het “uitspeelspellen”, wat betekent dat elke speler een hand heeft en dat ze er hun kaarten (of slagen) uit moeten spelen. Deze spellen bestaan ook uit meerdere rondes.
Het doel in elk spel varieert. Je moet bijvoorbeeld zo veel mogelijk slagen of puntengevende kaarten verzamelen, een bepaald aantal slagen halen of juist helemaal geen slagen pakken (strafkaarten).
Populaire slagenspellen zijn onder andere Spades, Hearts, Bridge en Euchre.
2. Afleg-spellen
Zoals de naam al aangeeft, heeft elke speler in deze soorten kaartspellen een hand om te spelen en moet hij zijn kaarten afleggen. De eerste die al zijn kaarten kwijt is, wint het spel. In sommige varianten van het spel is er maar één verliezer: de laatste die nog kaarten in handen heeft.
Populaire afleg-spellen zijn onder andere UNO, Crazy Eights en President.
3. Matchen / Melden-spellen
Matchende kaartspellen worden ook wel melden- en rummy-spellen genoemd. Het hoofddoel van deze spellen is de kaarten te matchen.
In meldingsspellen moet je een bepaalde groep kaarten matchen (of melden) voordat je tegenstander dat kan doen. Sommige varianten van matchingsspellen lijken op afleg-spellen, omdat het doel is om de kaarten te matchen om ze af te leggen. De eerste speler die al zijn kaarten kwijt is, wint.
Canasta en Rummy zijn voorbeelden van meldingskaartspellen.
4. Patience / Solitaire-spellen
Patiencespellen, ook bekend als Solitaire, zijn eenpersoons-kaartspellen. De term Patience omvat een breed scala aan kaartspellen met verschillende tableau-opstellingen en doelen.
In de meest populaire varianten zoals Klondike, Spider en FreeCell is het doel om kaartvolgorden te creëren en basisstapels op te bouwen op kleur en in een bepaalde volgorde. Andere beroemde soorten patience, zoals Tripeaks en Golf, hebben een matchend element, omdat de speler de kaarten moet paren om ze van het tableau te verwijderen, totdat er geen meer over zijn.
5. Competitiespellen
To vie betekent ‘wedijveren’ of ‘concurreren’ met een tegenstander om superioriteit. Competitiespellen verwijzen daarom naar die spellen waarin spelers hun handen vergelijken om te bepalen wie de beste kaartcombinatie heeft. Competitiespellen staan ook bekend als “vergelijkingsspellen” of “showdown-spellen”.
De meeste gokspellen vallen binnen deze categorie, inclusief Poker.
6. Bankspellen
Traditioneel verwijzen bankspellen naar gokspellen waarbij minder vaardigheid nodig is en geluk een grotere rol speelt. Populaire bankspellen zijn onder andere Blackjack en Baccarat.
Het karakteristieke kenmerk van deze spellen is dat spelers tegenover een dealer (of bankier) staan en moeten inzetten op het hebben of gaandeweg verkrijgen van betere kaarten dan die van hen. Bij het spelen in casino’s is de dealer een vertegenwoordiger van het huis (het casino). Bij het spelen thuis kan de rol van bankier tussen spelers rouleren om hun winstkansen gelijk te trekken.
7. Inzetspellen
Deze soorten kaartspellen zijn uitsluitend gebaseerd op geluk. Spelers zetten simpelweg hun inzet op de kansen dat een bepaalde kaart op tafel verschijnt.
Trente et Quarante, ook bekend als Rouge et Noir, een populair spel in Europese casino’s, valt in deze categorie. Faro, een van de oudste gokkaartspellen die nog steeds in sommige casino’s in Nevada, VS, worden gespeeld, is ook een inzetspel.
8. Vis-spellen
Vis-spellen zijn extreem populair in veel landen over de hele wereld, hoewel hun succes niet helemaal de Angelsaksische landen heeft bereikt. Alleen in China al bestaan er verschillende van deze soorten kaartspellen, en in Italië is het spel Scopa zelfs een van de nationale kaartspellen.
Meestal heeft elke speler in deze spellen een hand en worden de resterende kaarten met de beeldzijde omhoog op tafel gelegd. Elke speler speelt om de beurt een kaart. Als zijn kaart overeenkomt met een van de kaarten op tafel, kan de speler die kaart veroveren en met de beeldzijde omlaag bij zich houden. Als de kaart geen match heeft, wordt hij aan de opstelling toegevoegd en gaat de beurt over naar de volgende speler.
9. Vang- en verzamelspellen
Van alle soorten kaartspellen hebben vang- en verzamelspellen meestal de eenvoudigste speelwijze. Ze worden vaak door kinderen gespeeld en worden beschouwd als een leuke manier om jongeren kennis te laten maken met een kaartspel en de waarde van elke kaart.
Het meest populaire spel in deze categorie is War. Daarin wordt een kaartspel gelijkelijk tussen twee spelers verdeeld. De spelers moeten tegelijkertijd de bovenste kaart van hun stapel onthullen. De kaart met de hoogste waarde verovert de andere, en beide kaarten worden aan de stapel van de winnaar van het “gevecht” toegevoegd. De eerste speler die alle kaarten verovert, wint.
10. Verzamelkaartspellen
Verzamelkaartspellen omvatten een breed scala aan soorten kaartspellen, elk met hun eigen regels en opbouw.
Elke speler heeft een persoonlijke stapel die hij opbouwt door individuele kaarten te ruilen of te kopen. Het verzamelen van de kaarten, vooral de zeldzaamste, en deel uitmaken van een wereldwijde gemeenschap van verzamelaars zijn twee van de belangrijkste aantrekkingspunten van deze spellen. Beroemde verzamelkaartspellen zijn onder andere Pokémon, Yu-Gi-Oh! en Magic.
Eén spel, meerdere soorten: multigenre-kaartspellen
Ondanks deze 10 classificaties van soorten kaartspellen is de grote meerderheid van de kaartspellen hybride. Ze kunnen een bepalend kenmerk hebben dat ze in één bepaalde categorie plaatst, maar ze zullen hoogstwaarschijnlijk ook kenmerken van andere categorieën bevatten.
Het spel Go Fishing is bijvoorbeeld een matchend spel, maar het is ook een slagenspel, omdat je kaarten (slagen) van andere spelers moet pakken. Interessant genoeg is het ondanks de naam geen vis-spel, hoewel het in zijn regels bepaalde details bevat die daarop lijken. Op dezelfde manier hebben patiencespellen ook kenmerken van matchende en afleg-spellen.
Het punt is: deze classificaties sluiten elkaar niet uit. De meeste kaartspellen lenen kenmerken van sommige of al deze categorieën. Ze geven eenvoudigweg de hoofdkenmerken van het spel aan en helpen je de pool aan soorten kaartspellen te verkleinen die je misschien het meest aanspreekt.